Otizmli Çocuklar Neden El Çırpar?
El çırpma, otizmli çocuklarda sık karşılaşılan tekrarlayıcı davranışlardan biridir. Ancak her el çırpma davranışı aynı anlama gelmez ve aynı nedenle ortaya çıkmaz.
Bazı çocuklarda bu davranış yoğun heyecan sırasında görülürken, bazı çocuklarda duyusal ihtiyaçlarla, bazı çocuklarda ise zorlayıcı durumlarla baş etmeye çalışırken ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca davranışa odaklanmak yerine, davranışın hangi koşullarda ortaya çıktığını anlamaya çalışmak gerekir.
Nöroaffektif Metot'ta davranış, tek başına değerlendirilmez. Çocuğun sosyal iletişimi, ortak dikkat becerileri, oyun özellikleri, duyusal profili, ilişki kurma biçimi ve ev içindeki gelişim sistemi birlikte ele alınır.
Davranış bazen çocuğun bize vermeye çalıştığı önemli bir mesaj olabilir. Bu mesajı anlamadan yalnızca davranışı durdurmaya çalışmak, altta yatan gelişimsel ihtiyaçların gözden kaçmasına neden olabilir.
El Çırpma Davranışı Karşısında Yapılan En Yaygın Hatalar
Davranışı sürekli "yapma" diyerek engellemeye çalışmak.
Çocuğun elini tutarak davranışı zorla durdurmak.
Davranışı yalnızca kötü bir alışkanlık olarak değerlendirmek.
Davranışın hangi durumlarda ortaya çıktığını gözlemlemeden müdahale etmek.
Her çocukta aynı nedenle ortaya çıktığını düşünmek.
Çocuğu başka çocuklarla kıyaslamak.
Peki Sonra Ne Yapılmalı?
Her davranışın altında farklı gelişimsel, duyusal veya ilişkisel nedenler bulunabilir. Bu nedenle doğru yaklaşım, önce davranışı anlamaya çalışmaktır.
Nöroaffektif Metot kapsamında gerçekleştirilen derinlemesine vaka analizleri ve gelişimsel değerlendirmelerde, yalnızca davranışın kendisi değil; çocuğun gelişimsel özellikleri, sosyal iletişimi, duyusal profili, ilişki örüntüleri ve ev içindeki gelişim sistemi birlikte değerlendirilmektedir.
Bu yazının amacı uygulama öğretmek değil, davranışlara bilimsel ve bütüncül bir bakış açısı kazandırmaktır. Çocuğa özgü değerlendirme ve gelişim planlaması ise kapsamlı vaka analizi sonrasında, bireysel ihtiyaçlara göre oluşturulmaktadır.